Yuki Kihara: Darwin in Paradise Camp is het spectaculaire Nederlandse solodebuut van de internationaal bekende Japans-Sāmoaanse kunstenaar, te zien in Wereldmuseum Leiden. In deze visueel rijke tentoonstelling bevraagt Kihara vanuit een queer en inheems perspectief de culturele erfenis van twee invloedrijke figuren uit de westerse geschiedenis: kunstschilder Paul Gauguin en bioloog Charles Darwin.

Beeld: Still from 'Darwin Drag' (2026) video by Yuki Kihara - Photo by Gui Taccetti, courtesy of Yuki Kihara and Milford Galleries, Aotearoa New Zealand.

De tentoonstelling Yuki Kihara: Darwin in Paradise Camp in Wereldmuseum Leiden biedt een krachtige en veelzijdige blik op de manier waarop westerse kennis- en beeldsystemen lange tijd dominante verhalen hebben gevormd over cultuur, gender en natuur. Met een combinatie van video, fotografie en textielwerk bevraagt kunstenaar Yuki Kihara deze perspectieven om het culturele bewustzijn te vergroten.

Een belangrijk uitgangspunt van de tentoonstelling is het werk van Paul Gauguin, die eind negentiende eeuw een bepalend, maar sterk geromantiseerd en exotisch beeld van Polynesië creëerde. Zijn schilderijen droegen bij aan hardnekkige koloniale stereotypen. Kihara keert deze blik radicaal om door Gauguins composities opnieuw te ensceneren met modellen uit de Sāmoaanse fa'afafine-gemeenschap. Fa'afafine betekent 'op de manier van een vrouw' en is een erkende non-binaire genderidentiteit waar zij zelf deel van uitmaakt. Door deze herinterpretaties verschuift de blik van exotisering naar zelfrepresentatie.

In haar serie Paradise Camp en de video-installatie First Impressions krijgen leden van de fa'afafine-gemeenschap een actieve rol. Zij reageren direct op Gauguins werk en herinterpreteren het vanuit hun eigen perspectief. Dit zorgt voor een persoonlijke en confronterende dialoog tussen verleden en heden.

Ook de wetenschap wordt kritisch onder de loep genomen. In de installatie Darwin Drag verschijnt Charles Darwin als een speels bevraagd personage. Kihara laat zien hoe wetenschappelijke theorieën, zoals evolutie, mede gevormd zijn door de sociale normen van hun tijd. Recente inzichten tonen immers aan dat seksuele en genderdiversiteit in de natuur veel breder is dan Darwin ooit beschreef. 

Nieuw werk in de tentoonstelling, Moana Queer Taxonomy (2026), presenteert de oceaan als een 'queer archief'. Op traditionele Sāmoaanse matten worden diersoorten afgebeeld die diverse vormen van gender en seksualiteit belichamen. Door deze te benoemen met hun oorspronkelijke Sāmoaanse namen, benadrukt Kihara dat er al lang alternatieve manieren bestaan om de natuur te begrijpen, buiten westerse classificaties om.

Archiefonderzoek speelt ook een centrale rol. In haar zogenoemde 'vārchive' combineert Kihara historische documenten met hedendaagse kunst, waardoor zichtbaar wordt hoe geschiedenis steeds opnieuw wordt geïnterpreteerd. Tegelijkertijd legt de tentoonstelling verbanden met actuele thema's, zoals klimaatverandering in Oceanië, en de blijvende impact van koloniale structuren op zowel mens als milieu.

Met deze tentoonstelling creëert het Wereldmuseum Leiden een ruimte waarin verleden en heden samenkomen, en waarin nieuwe perspectieven op identiteit, natuur en geschiedenis centraal staan. Yuki Kihara: Darwin in Paradise Camp is te zien vanaf 7 mei in Wereldmuseum Leiden.

*

Blijf op de hoogte: