Schrijfster, columnist, feminist, internetpionier en activist: Karin Spaink was decennialang een van de scherpste en meest eigenzinnige stemmen van Nederland. Op 8 mei 2026 werd bekend dat Spaink op 68-jarige leeftijd is overleden. Daarmee verliest Nederland niet alleen een schrijver, maar ook een publieke denker die zich onvermoeibaar uitsprak over vrijheid, feminisme, technologie, ziekte, identiteit en ongelijkheid.
Spaink werd geboren in Amsterdam in 1957 en groeide uit tot een invloedrijke opiniemaker die zich nooit eenvoudig in een hokje liet plaatsen. Juist dat wantrouwen tegenover vaste categorieën liep als een rode draad door haar werk. In een interview (ZaZ, 2019) vertelde ze ons dat een hokje 'nooit het leven dekt'. Ze sprak altijd openhartig over gender, seksualiteit en identiteit, maar verzette zich tegelijkertijd tegen simplistische labels. Dat maakte haar voor velen inspirerend: Spaink dacht onafhankelijk, kritisch en compromisloos.
Al vroeg verwierf ze bekendheid met essays en columns waarin ze maatschappelijke kwesties fileerde. Ze schreef over feminisme, technologie en medische ethiek, maar ook over haar eigen lichaam. Nadat bij haar multiple sclerose werd vastgesteld, maakte ze van haar ervaringen geen privézaak, maar een maatschappelijk onderwerp. Ze schreef eerlijk over handicap, afhankelijkheid en lichamelijke aftakeling, zonder sentimentaliteit en zonder zichzelf te sparen. Later kwamen daar ook een hersenbloeding en borstkanker bij.
Toch bleef Spaink werken, publiceren en debatteren. Ze werd een belangrijke stem in discussies over internetvrijheid en privacy en streed jarenlang tegen de Scientology-kerk, onder meer vanwege hun pogingen om kritische publicaties offline te krijgen. Daarmee werd ze een symbool van vrije meningsuiting op het internet in Nederland.
Ook binnen de queer gemeenschap had Spaink grote betekenis. Ze zette zich in voor LHBTQIA+ rechten en kreeg daarvoor onder meer het Roze Lieverdje van de gemeente Amsterdam. Tegelijkertijd bleef ze kritisch op identiteitspolitiek wanneer die volgens haar te star werd. In haar werk benadrukte ze juist het belang van intersectioneel denken: mensen bestaan uit meerdere identiteiten tegelijk, die voortdurend veranderen.
De afgelopen jaren werkte Spaink als chef eindredactie bij Follow the Money. Daarnaast bleef ze publiceren op haar persoonlijke website, waarop ze open schreef over haar gezondheid. In een aangrijpend bericht, Exit Spaink, je leest het hier, gepubliceerd op de dag van haar overlijden, beschreef ze hoe haar MS opnieuw ernstig was verergerd. Ze schreef over het verlies van mobiliteit, het gebruik van een rollator en een rolstoel, en over de plotselinge confrontatie met een nieuwe fase van handicap. De tekst was kwetsbaar, maar ook typisch Spaink: helder, analytisch en zonder medelijden.
Die combinatie van intellect, humor en radicale eerlijkheid maakte haar uniek. Spaink wist ingewikkelde maatschappelijke thema's toegankelijk te maken zonder ze te versimpelen. Ze schuwde conflict niet, maar haar werk draaide uiteindelijk altijd om empathie en menselijke waardigheid.
Met haar overlijden verdwijnt een stem die generaties lezers heeft beïnvloed. Maar haar essays, columns en interviews blijven actueel. Juist in een tijd waarin maatschappelijke discussies steeds sneller verharden, herinnert Karin Spaink ons eraan hoe belangrijk nuance, nieuwsgierigheid en onafhankelijk denken zijn.
Lees ook: Exit Spaink – mijn allerlaatste stukje | Interview: Karin Spaink – Zij aan Zij
*